Kalendarz obserwacji nieba na październik 2026

Obserwacje nieba w październiku 2026 roku przyniosą miłośnikom astronomii szeroki wybór wydarzeń na niebie, od bliskich spotkań planet po zachwycające roje meteorów. Ten przewodnik przedstawia najlepsze okazje w tym miesiącu do odkrywania nocnego nieba.

Lista rojów meteorów w październiku 2026 roku

1. ν-Eridanidy: Początek 1 września; maksimum 6 września; koniec 4 października.
2. Wrześniowe Lyncydy: Początek 10 września; maksimum 13 września; koniec 8 października.
3. Sekstantydy dzienne: Początek 9 września; maksimum 27 września; koniec 9 października.
4. Październikowe Camelopardalidy: Początek 5 października; maksimum 6 października; koniec 6 października.
5. Drakonidy: Początek 6 października; maksimum 8 października; koniec 10 października.
6. Południowe Taurydy: Początek 10 września; maksimum 10 października; koniec 20 listopada.
7. δ-Aurygidy: Początek 10 października; maksimum 11 października; koniec 18 października.
8. ε-Geminidy: Początek 14 października; maksimum 18 października; koniec 27 października.
9. Orionidy: Początek 2 października; maksimum 22 października; koniec 7 listopada.
10. Leonis Minoridy: Początek 19 października; maksimum 24 października; koniec 27 października.
11. Północne Taurydy: Początek 20 października; maksimum 12 listopada; koniec 10 grudnia.

Lista koniunkcji planetarnych w październiku 2026 roku

• Koniunkcja Księżyca i Marsa w Raku 5 października.
• Zbliżenie Księżyca i gromady Żłóbek w Raku 5 października.
• Koniunkcja Wenus i Merkurego w Pannie 5 października.
• Koniunkcja Księżyca i Jowisza w Lwie 6 października.
• Koniunkcja Księżyca i Wenus w Pannie 11 października.
• Koniunkcja Księżyca i Merkurego w Wadze 12 października.
• Koniunkcja Księżyca i Saturna w Rybach 24 października.
• Zbliżenie Księżyca i Plejad w Byku 27 października.

2 października: Galaktyka Andromedy w najwyższym punkcie na niebie

Galaktyka Andromedy (M31) osiągnie swój najwyższy punkt na niebie około północy czasu lokalnego. (Zobacz zdjęcie wyróżnione powyżej). Jej jasność wyniesie 3,4 mag, dzięki czemu będzie widoczna gołym okiem z ciemnych miejsc i łatwo dostrzegalna przez lornetkę. Galaktyka znajduje się w gwiazdozbiorze Andromedy.

Księżyc będzie miał 22 dni i będzie oświetlony w 50% (ubywający garb). Jego blask będzie nieco utrudniał obserwację słabej galaktyki.

4 października: Saturn w opozycji

Saturn znajdzie się w opozycji, co oznacza, że będzie znajdował się po przeciwnej stronie nieba niż Słońce i będzie widoczny przez całą noc. Planeta z pierścieniami będzie świecić z jasnością 0,3 mag w gwiazdozbiorze Wieloryba, a jej pierścienie będą nachylone pod korzystnym kątem do obserwacji teleskopowych. Tarcza Saturna będzie miała średnicę 19,7 sekundy łuku.

Księżyc będzie miał 24 dni i będzie oświetlony w 27% (ubywający sierp), wschodząc po północy, więc nie będzie znacząco przeszkadzał w wieczornych obserwacjach.

4 października: Asteroida 2 Pallas w opozycji

Asteroida 2 Pallas znajdzie się w opozycji z jasnością 8,2 mag w gwiazdozbiorze Wieloryba. (Mapa gwiazdozbioru została już przedstawiona powyżej przy omawianiu opozycji Saturna 4 października).

Przy średnicy 512 km Pallas jest trzecią co do wielkości asteroidą w głównym pasie asteroid. Będzie widoczna w małych teleskopach. Księżyc będzie miał 24 dni i będzie oświetlony w 27% (ubywający sierp).

4 października: Mały Obłok Magellana w najwyższym punkcie na niebie

Mały Obłok Magellana (SMC), karłowata galaktyka towarzysząca Drodze Mlecznej o jasności 2,7 mag, osiągnie górowanie około północy w gwiazdozbiorze Tukana. Z ciemnych południowych obszarów nieba jest spektakularnym obiektem widocznym gołym okiem. Księżyc będzie miał 24 dni i będzie oświetlony w 27% (ubywający sierp).

5 października: Koniunkcja Księżyca i Marsa

Księżyc i Mars znajdą się w koniunkcji, przechodząc w odległości zaledwie 1°08′ od siebie i mając tę samą rektascensję.

Mniej więcej w tym samym czasie oba ciała niebieskie również zbliżą się do siebie (apuls), osiągając odległość około 1°05′, ale nie będą miały tej samej rektascensji.

Księżyc przejdzie przed Marsem, tworząc zakrycie Księżyca widoczne z części północnej Kanady. Zjawisko rozpocznie się około 05:07 UTC. Mars zniknie za ciemnym brzegiem ubywającego sierpa Księżyca i pojawi się ponownie przy jasnym brzegu około dwie godziny później.

Księżyc będzie miał jasność -11,5 mag, a Mars 1,1 mag, oba w gwiazdozbiorze Raka. Księżyc będzie miał 24 dni i będzie oświetlony w 26% (ubywający sierp), więc światło Księżyca nie będzie znacząco przeszkadzać w obserwacjach nieba.

5 października: Zbliżenie Księżyca i gromady Żłóbek

Księżyc i M44 (gromada Żłóbek) zbliżą się do siebie, przechodząc w odległości zaledwie 36,2 minuty łuku.

Księżyc będzie miał jasność -11,4 mag, a M44 3,1 mag. Oba obiekty znajdują się w gwiazdozbiorze Raka. (Mapa gwiazdozbioru została już przedstawiona powyżej przy omawianiu koniunkcji Księżyca i Marsa 5 października). Księżyc będzie miał 24 dni.

5 października: Koniunkcja Wenus i Merkurego

Wenus i Merkury znajdą się w koniunkcji, przechodząc w odległości 5°26′ od siebie i mając tę samą rektascensję. Wenus będzie miała jasność -4,5 mag, a Merkury -0,1 mag, oba w gwiazdozbiorze Panny. Para będzie zbyt szeroko rozdzielona, aby zmieścić się w polu widzenia teleskopu, ale będzie widoczna gołym okiem.

Księżyc będzie miał 24 dni i będzie oświetlony w 23% (ubywający sierp), więc światło Księżyca nie będzie znacząco przeszkadzać w obserwacjach nieba.

6 października: Koniunkcja Księżyca i Jowisza

Księżyc i Jowisz znajdą się w koniunkcji, a Księżyc przejdzie 10′ na północ od Jowisza, mając tę samą rektascensję.

Mniej więcej w tym samym czasie oba ciała niebieskie również zbliżą się do siebie (apuls), osiągając odległość około 9,5 minuty łuku, ale nie będą miały tej samej rektascensji.

Księżyc przejdzie przed Jowiszem, tworząc zakrycie Księżyca widoczne z części Afryki, Ameryki Północnej, portugalskich Azorów, Madery, Wysp Selvagens i Wysp Kanaryjskich. Zjawisko rozpocznie się około 8:14 UTC.

Księżyc będzie miał jasność -11,0 mag, a Jowisz -1,9 mag, oba w gwiazdozbiorze Lwa. Księżyc będzie miał 25 dni i będzie oświetlony w 15% (ubywający sierp), więc światło Księżyca nie będzie znacząco przeszkadzać w obserwacjach nieba na początku października 2026 roku.

6 października: Maksimum roju meteorów Październikowych Camelopardalidów

Październikowe Camelopardalidy osiągną maksimum. Jest to mały rój o zmiennej aktywności (ZHR zmienny). Radiant znajduje się w Żyrafie, w pobliżu północnego bieguna niebieskiego, dzięki czemu dla obserwatorów z półkuli północnej jest okołobiegunowy. Meteory wchodzą w atmosferę z prędkością około 46 km/s.

Księżyc będzie miał 25 dni i będzie oświetlony w 24% (ubywający sierp), więc światło Księżyca nie będzie znacząco przeszkadzać w obserwacjach nieba.

8 października: Maksimum roju meteorów Drakonidów

Drakonidy osiągną maksimum. Jest to zmienny rój (ZHR zmienny) z radiantem w Smoku. Meteory są powolne i poruszają się z prędkością około 20 km/s. W niektórych latach Drakonidy powodują krótkotrwałe wybuchy aktywności, ale nie przewiduje się, aby 2026 był rokiem takiego wybuchu.

Księżyc będzie miał 27 dni i będzie oświetlony w 8% (ubywający sierp), więc światło Księżyca nie będzie znacząco przeszkadzać w obserwacjach nieba.

10 października: Maksimum roju meteorów Południowych Taurydów

Południowe Taurydy osiągną maksimum. Rój ten ma niską wartość ZHR wynoszącą około 5, ale jest znany z jasnych bolidów. Radiant znajduje się w Byku. Meteory są powolne i poruszają się z prędkością około 27 km/s. Aktywność trwa od 10 września do 20 listopada.

Księżyc będzie praktycznie w nowiu (oświetlony w mniej niż 1%), więc jego światło będzie minimalnie przeszkadzać — to doskonała wiadomość dla obserwatorów.

11 października: Zbliżenie Marsa i gromady Żłóbek

Mars i M44 (gromada Żłóbek) zbliżą się do siebie, przechodząc w odległości zaledwie 4,8 minuty łuku.

Mars będzie miał jasność 1,1 mag, a M44 3,1 mag. Oba obiekty znajdują się w gwiazdozbiorze Raka. (Mapa gwiazdozbioru została już przedstawiona powyżej przy omawianiu koniunkcji Księżyca i Marsa 5 października.)

11 października: Koniunkcja Księżyca i Wenus

Księżyc i Wenus znajdą się w koniunkcji, przechodząc w odległości 3°03′ od siebie i mając tę samą rektascensję.

Księżyc będzie miał jasność -8,6 mag, a Wenus -4,3 mag, oba w gwiazdozbiorze Panny. (Mapa gwiazdozbioru została już przedstawiona powyżej przy omawianiu koniunkcji Wenus i Merkurego 5 października.) Księżyc będzie miał 1 dzień i będzie oświetlony w 3% (przybywający sierp), więc jego światło w ogóle nie będzie przeszkadzać w obserwacjach nieba.

11 października: Maksimum roju meteorów δ-Aurygidów

δ-Aurygidy osiągną maksimum. Jest to mały rój o ZHR wynoszącym około 2. Radiant znajduje się w Woźnicy. Meteory są szybkie i poruszają się z prędkością około 64 km/s.

Księżyc będzie miał 1 dzień i będzie praktycznie w nowiu (oświetlony w 3%), więc jego światło nie będzie przeszkadzać w obserwacjach nieba.

12 października: Merkury w maksymalnej elongacji wschodniej

Merkury osiągnie maksymalną elongację wschodnią wynoszącą 25° od Słońca podczas wieczornej elongacji we wrześniu i październiku 2026 roku. Będzie świecić z jasnością -0,1 mag w gwiazdozbiorze Wagi.

Księżyc będzie miał 2 dni i będzie oświetlony w 4% (przybywający sierp), więc jego światło nie będzie przeszkadzać w obserwacjach nieba.

12 października: Koniunkcja Księżyca i Merkurego

Księżyc i Merkury znajdą się w koniunkcji, a Księżyc przejdzie 2°07′ od Merkurego, mając tę samą rektascensję.

Księżyc będzie miał jasność -9,4 mag, a Merkury -0,1 mag, oba w gwiazdozbiorze Wagi. (Mapa gwiazdozbioru została już przedstawiona powyżej przy omawianiu Merkurego w maksymalnej elongacji wschodniej 12 października.) Księżyc będzie miał 2 dni i będzie oświetlony w 7% (przybywający sierp), więc jego światło nie będzie przeszkadzać w obserwacjach nieba w połowie października 2026 roku.

13 października: Asteroida 4 Vesta w opozycji

Asteroida 4 Vesta znajdzie się w opozycji z jasnością 6,4 mag w gwiazdozbiorze Wieloryba. (Mapa gwiazdozbioru została już przedstawiona powyżej przy omawianiu opozycji Saturna 4 października.) Vesta jest drugą pod względem masy asteroidą w głównym pasie asteroid i najjaśniejszą widzianą z Ziemi.

Księżyc będzie miał 3 dni i będzie oświetlony w 9% (przybywający sierp).

15 października: Galaktyka Trójkąta w najwyższym punkcie na niebie

Galaktyka Trójkąta (M33) o jasności 5,8 mag osiągnie górowanie około północy czasu lokalnego. Pod ciemnym niebem jest łatwo widoczna przez lornetkę. Znajduje się w gwiazdozbiorze Trójkąta.

Księżyc będzie miał 5 dni i będzie oświetlony w 29% (przybywający sierp).

18 października: Maksimum roju meteorów ε-Geminidów

ε-Geminidy osiągną maksimum. Jest to mały rój o ZHR wynoszącym około 3. Radiant znajduje się w Bliźniętach. Meteory są bardzo szybkie i poruszają się z prędkością około 70 km/s. Ciało macierzyste jest nieznane.

Księżyc będzie miał 8 dni i będzie oświetlony w 54% (przybywający garb), więc jego światło będzie nieco przeszkadzać.

18 października: Planeta karłowata Eris w opozycji

Planeta karłowata Eris znajdzie się w opozycji z jasnością 18,7 mag w gwiazdozbiorze Wieloryba. (Mapa gwiazdozbioru została już przedstawiona powyżej przy omawianiu opozycji Saturna 4 października.) W odległości 96 AU od Słońca Eris jest jedną z najbardziej odległych znanych planet karłowatych i jest widoczna wyłącznie w dużych profesjonalnych teleskopach.

22 października: Maksimum roju meteorów Orionidów

Orionidy osiągną maksimum. Jest to regularny rój o ZHR wynoszącym około 15. Radiant znajduje się w Orionie. Meteory są bardzo szybkie i poruszają się z prędkością około 66 km/s. Aktywność trwa od 2 października do 7 listopada.

Księżyc będzie miał 11 dni i będzie oświetlony w 81% (przybywający garb), więc jego blask będzie przeszkadzał w obserwacji słabszych meteorów. Najlepsze warunki do obserwacji będą po zachodzie Księżyca we wczesnych godzinach przed świtem.

24 października: Koniunkcja Księżyca i Saturna

Księżyc i Saturn znajdą się w koniunkcji, a Księżyc przejdzie 6°47′ na północ od Saturna, mając tę samą rektascensję.

Mniej więcej w tym samym czasie oba ciała niebieskie również zbliżą się do siebie (apuls), osiągając odległość około 6°04′, ale nie będą miały tej samej rektascensji.

Księżyc będzie miał jasność -12,7 mag w gwiazdozbiorze Ryb, a Saturn jasność 0,4 mag w sąsiednim gwiazdozbiorze Wieloryba. Księżyc będzie miał 14 dni i będzie oświetlony w 98% (przybywający garb), więc jego blask będzie przeszkadzał w obserwacjach nieba.

24 października: Maksimum roju meteorów Leonis Minoridów

Leonis Minoridy osiągną maksimum. Jest to mały rój o ZHR wynoszącym około 2. Radiant znajduje się w Małym Lwie. Meteory są szybkie i poruszają się z prędkością około 62 km/s.

Księżyc będzie miał 14 dni i będzie oświetlony w 98% (przybywający garb), więc jego blask będzie przeszkadzał w obserwacjach nieba pod koniec października 2026 roku.

27 października: Zbliżenie Księżyca i Plejad

Księżyc i M45 (Plejady) zbliżą się do siebie, przechodząc w odległości zaledwie 58,6 minuty łuku.

Księżyc będzie miał jasność -12,7 mag, a M45 1,3 mag. Oba obiekty znajdują się w gwiazdozbiorze Byka. (Mapa gwiazdozbioru została już przedstawiona powyżej przy omawianiu maksimum roju Południowych Taurydów 10 października.) Księżyc będzie miał 17 dni i będzie oświetlony w 93% (ubywający garb).

Pozycje planet we wrześniu 2026 roku

• Merkury: Najbliższą Słońcu planetę można obserwować o świcie i o zmierzchu, gdy przemierza gwiazdozbiory Panny i Wagi. Ta planeta, będąca najbliżej Słońca, będzie wydawała się szybko poruszać po nocnym niebie, a jej położenie zmieni się w kolejnych tygodniach.
• Wenus: Planetę siostrzaną można obserwować podczas przemierzania gwiazdozbioru Panny. Podobnie jak Merkury, Wenus można obserwować tylko o świcie i o zmierzchu.
• Mars: Czerwoną planetę można obserwować w gwiazdozbiorze Raka.
• Jowisz: Gazowy olbrzym jest widoczny w gwiazdozbiorze Lwa. Jowisza można łatwo dostrzec gołym okiem, nawet w silnie oświetlonych miastach.
• Saturn: Gazowego olbrzyma z pierścieniami można dostrzec gołym okiem w gwiazdozbiorze Wieloryba.
• Uran: Lodowego olbrzyma można obserwować za pomocą teleskopu w gwiazdozbiorze Byka.
• Neptun: Błękitny olbrzym wymaga teleskopu skierowanego na gwiazdozbiór Ryb, aby można go było zobaczyć.

Pozycje planet karłowatych i dużych asteroid we wrześniu 2026 roku

• Ceres: Jedyną planetę karłowatą w pasie asteroid można obserwować za pomocą teleskopu w gwiazdozbiorze Bliźniąt.
• Vesta: Tę dużą asteroidę można obserwować przez teleskop w gwiazdozbiorze Wieloryba.
• Pallas: Asteroidę można obserwować przez teleskop w gwiazdozbiorze Wieloryba.
• Hygiea: Czwartą co do wielkości asteroidę można znaleźć za pomocą teleskopu w gwiazdozbiorze Lwa.
• Pluton: Tę odległą planetę karłowatą można znaleźć w gwiazdozbiorze Koziorożca za pomocą dużego teleskopu.

Najważniejsze wydarzenia astronomiczne w przyszłym miesiącu – listopad 2026

• 12 listopada: Kometa 69P/Taylor w peryhelium
• 12 listopada: maksimum roju Północnych Taurydów
• 17 listopada: maksimum roju Leonidów
• 21 listopada: maksimum roju α-Monocerotydów
• 25 listopada: Uran w opozycji
• 27 listopada: Kometa 161P/Hartley-IRAS w peryhelium
• 28 listopada: maksimum listopadowego roju Orionidów
• 30 listopada: maksimum roju Andromedydów

Podsumowanie

Obserwacje nieba w październiku 2026 roku zapowiadają ekscytujący miesiąc dla miłośników astronomii, z rojami meteorów, spotkaniami planet i odległymi światami znajdującymi się w opozycji. Wyjdź pod ciemne niebo i w pełni wykorzystaj te spektakularne wydarzenia na niebie.

Aby nie przegapić żadnych wydarzeń na niebie, zapisz się do naszego newslettera, aby otrzymywać kalendarze obserwacji nieba i więcej aktualności. Przygotuj teleskopy i zarezerwuj czas w kalendarzu na te kosmiczne atrakcje!

Źródła:

• Efemerydy planetarne opracowane przez Jet Propulsion Laboratory (JPL) NASA
• International Meteor Organization

Zobacz także:

• Kalendarz z poprzedniego miesiąca: Kalendarz obserwacji nieba na wrzesień 2026